Droga powrotna, czyli świat po wojnie: kombatanci, odbudowa życia i długi cień wojny
Zamek w Niepołomicach – sala konferencyjna
Czwartek, 24 września 2026 r.
15.00 Otwarcie konferencji
15.15. Polityka pamięci: wojna, naród i różne narracje
Kamil Ruszała, Nacjonalizacja ciał poległych żołnierzy: postimperialne krajobrazy pamięci I wojny światowej w Europie Środkowo-Wschodniej.
Bartłomiej Janicki, Wojna jako argument polityczny. Instrumentalizacja traumy Wielkiej Wojny w propagandzie plebiscytowej na Górnym Śląsku.
Piotr Szlanta, Polegli, pamięć, polityka. Grobownictwo wojskowe w Wojskowym Generałgubernatorstwie Lubelskim 1915-1918.
16.45 Przerwa kawowa
17.00 Państwo i kontrola społeczna: odpowiedzi prawne na wojnę i chaos
Andrzej Niewiński, Prawo po wojnie w Siete Partidas Alfonsa X.
Piotr Derengowski, Status prawny ludności czarnoskórej i czerwonoskórej w okresie Rekonstrukcji (1865-1877).
Krzysztof Pięciak „Plaga zuchwałych napadów”. Bandytyzm i jego zwalczanie w Galicji u schyłku I wojny światowej i w początkach II Rzeczypospolitej.
Paweł Nastrożny, Po co komu „stare mury”? Rozbiórki fortyfikacji twierdz Toruń i Grudziądz po zakończeniu Wielkiej Wojny i wojny polsko-sowieckiej (1919-1923). Problemy militarne i społeczne.
Piątek, 25 września 2026
9.30 Reorganizacja armii: ciągłości i zmiany
Marcin Baranowski, “Les Bonnets Carrés” wracają do domu – jednostki polskie po kampanii 1814 roku
Jan Błachnio, …część boskiego porządku świata. Transformacja armii austriackiej od imperialnego wojska do sił zbrojnych I Republiki.
Arkadiusz Bożejewicz, „Nie tylko żołnierze, ale i lud wiejski bili na śmierć cesarską armię jak psy…” Demobilizacja żołnierzy korpusu cesarskiego i wojsk Rzeczypospolitej Obojga Narodów po rozejmie w Starym Targu w 1629 r.
Paweł Kaczmarski, Demobilizacja żelaznych szlaków. Polskie kolejnictwo wojskowe i cywilne po 18 X 1920 roku.
11.30 Przerwa kawowa
11.45 Kim jest weteran? Sporne kategorie i społeczne uznanie doświadczonych wojną
Olga Gadai, Nieuznane weteranki: siostry miłosierdzia po wojnie krymskiej.
Magdalena Kaczmarek, Związek Legionistek Polskich – kobiece doświadczenie powrotu do cywilności w II Rzeczypospolitej.
Patrycja Resel, Długi cień wojny. Społeczne i pamięciowe konsekwencje kolaboracji z okupantem niemieckim po 1945 r. na przykładzie rejencji łódzkiej (Kraj Warty).
Karol Kubicki, Zbowidowcy w sutannach. Geneza ruchu kombatanckiego duchowieństwa w powojennej Polsce.
13.45 Przerwa obiadowa
14.45 Weterani na marginesie: opieka, wykluczenie i kontrola społeczna
Michał N. Faszcza, Zaburzenia psychiczne wśród weteranów greckich i rzymskich wojen.
Tadeusz Srogosz, Polityczne przesłanki nierównego traktowania inwalidów wojennych i weteranów przez Komisję Rządzącą w 1807 roku.
Jacek Legieć, Krzysztof Pierściński, Ewolucja rosyjskiego systemu opieki nad inwalidami wojennymi i rodzinami poległych - od wojny rosyjsko-tureckiej (1877-78) do I wojny światowej.
Mateusz Sobierajski, Powroty jeńców wojennych pochodzenia kaszubskiego z Rosji po I wojnie światowej.
16.45 Przerwa kawowa
17.00 Powojenne biografie: weterani wobec granic i nowych państw
Wacław Szczepanik, Oficerowie z armii austro-węgierskiej po I wojnie światowej. Przykład krakowskiego 13. pp.
Antonina Pawłowska, Po przeciwnych stronach barykady. Udział weteranów Wielkiej Wojny w irlandzkiej wojnie o niepodległość (1919–1921).
Jan Daniluk, Pamięć o poległych oraz obecność i działalność weteranów wojennych w powersalskiej rzeczywistości Wolnego Miasta Gdańska.
Eliza Borowska, „Malarz I Brygady”. O powojennych karierach artystów-żołnierzy Legionów Polskich na przykładzie życiorysu Leopolda Gottlieba (1879-1934).
Podsumowanie obrad i zakończenie konferencji